Języki specjalistyczne

TEKSTY SPECJALISTYCZNE

W Polsce panuje błędne przekonanie, że prawnik przetłumaczy akt założycielski spółki lepiej niż filolog, a lekarz przełoży tekst medyczny bardziej precyzyjnie niż zawodowy tłumacz. Owszem, jest to możliwe, ale tylko pod warunkiem, że prawnik lub lekarz jest praktykującym tłumaczem z doskonałą znajomością zasad składni i interpunkcji. Zostawmy więc prawnikom rozstrzyganie sporów, lekarzom leczenie, a filologom tłumaczenie.

Nowoczesne kształcenie tłumaczy na świecie polega na oferowaniu filologom solidnej wiedzy w zakresie wybranej specjalizacji. Wiedza ta częściowo pokrywa się z wiadomościami koniecznymi do wykonywania zawodu prawnika, lekarza lub innego specjalisty, ale często wykracza poza ten zakres. Np. dobry tłumacz tekstów prawniczych powinien rozróżniać systemy prawne i gospodarcze krajów, w których obowiązują jego języki. Ponadto powinien orientować się w przepisach, znać rodzaje umów i pism procesowych oraz sposób ich konstruowania w obu językach. Z kolei dobry adwokat, notariusz czy radca prawny wcale nie musi posiadać takiej wiedzy w obu językach.

Po opanowaniu teorii tłumacz powinien nabyć praktykę tłumacząc teksty i ucząc się od innych. Filolog z takim przygotowaniem może rozpocząć pracę jako tłumacz specjalistyczny, w tym przypadku tłumacz tekstów prawniczych. Zawód tłumacza wymaga komunikatywności, ciągłego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności szybkiego wyszukiwania informacji.

INSTRUKCJE

Najczęściej uważa się instrukcje za teksty techniczne. Nie zawsze tak jest. Przed przystąpieniem do tłumaczenia instrukcji obsługi tłumacz powinien wejść w rolę osoby widzącej po raz pierwszy urządzenie, którego instrukcja dotyczy. Do tłumaczenia należy podejść z szacunkiem dla użytkownika, trzeba nie tylko umożliwić mu obsługę urządzenia, ale także ją ułatwić. Opis czynności powinien być prosty, ale precyzyjny. Właściwe, zbieżne z rysunkami tłumaczenie nazw poszczególnych części urządzenia i narzędzi pomocniczych takich jak szczypce, klucze, wkrętaki itp. jest bardzo istotne. Oznacza to, że w przypadku instrukcji składania mebli i obsługi sprzętu AGD najistotniejsza jest dokładność i prostota, a nie skomplikowana wiedza techniczna.

TEKSTY TECHNICZNE

Rodzajów tekstów technicznych jest tyle, ile wąskich specjalizacji inżynieryjnych. Nie sposób ich wymienić, ani nawet przybliżyć. Weźmy na przykład fabrykę samochodów osobowych. W większości takich fabryk istnieje odlewnia, zakład nadwozi, lakiernia, zakład montażu i wiele innych zakładów. Każdy zakład buduje przez lata swój metajęzyk. Specyfikacje, harmonogramy, zamówienia i inne dokumenty powstające w takich zakładach zawierają nie tylko pojedyncze określenia, ale także całe zwroty, które dla niewtajemniczonych są łamigłówką. Zadaniem tłumacza tekstów technicznych jest odszyfrowanie wewnętrznej nomenklatury danego zakładu i przekazanie jej w innym języku w sposób zrozumiały dla potencjalnego odbiorcy, o ile ten nie jest biegły w danej dziedzinie.